Wsparcie dla Mac OS X

KDE zostało zaprojektowane tak, aby mogło działać na systemach Linux, FreeBSD oraz na systemach UNIX ze środowiskiem X11. Teraz, wraz z czwartą wersją biblioteki Qt firma Trolltech wydała na licencji GPL także Qt dla systemów Mac OS, Windows, a nawet dla systemów wbudowanych. Dzięki temu, że KDE jest oparte na Qt pojawiła się możliwość wydania KDE jako aplikacji natywnej dla tych platform. Dzisiaj chciałbym zaprezentować aktualny stan rozwoju KDE dla systemu Mac.

Zanim zacznę, chciałbym omówić sprawę nazwy KDE. W KDE 3 nazwa ta odnosiła się do menedżera okien (KWin, Kicker, kdesktop, itp.). Czy jeśli wykorzystamy to znaczenie (zasięg) nazwy to port dla systemu Mac OS X ma prawo nazywać się "KDE" nawet, jeśli nie będzie ono posiadało tych kluczowych składników? A jeśli mianem "KDE" określimy cały projekt, to czy ciągle możemy nazwać Konquerora "aplikacją KDE", nawet jeśli pracuje w systemie Mac OS, Windows lub w środowisku Enlightenment?

Właśnie takie sprawy nazewnictwa zostały poruszone w dyskusji dotyczącej nazewnictwa w KDE 4. Rezultatem tej dyskusji jest określenie KDE jako całości - zarówno menedżera okien jak i wszystkich aplikacji. W rezultacie mamy Aplikacje KDE (KDE Applications), Środowisko Uruchomieniowe/Rozwojowe KDE (KDE Development Environment) - biblioteki i techniki oraz KDE Workspace (KWin, Plasma, itd.). Te trzy główne "gałęzie" składają się na pełną kolekcję oprogramowania KDE. Zazwyczaj, kiedy używamy nazwy KDE mamy na myśli te wszystkie rzeczy.

Wprowadzenie takiego nazewnictwa rozwiązuje także problem rozbieżnych rozkładów wydań różnych aplikcji. Dla przykładu Amarok posiada swój własny plan wydań kolejnych wersji, przez co część osób postrzega go jako aplikację nie należącą do środowiska KDE. W KDE4 będzie podkreślona jego przynależność do całości środowiska, jednak odbędzie się to bez żadnych ograniczeń dla osób chcących używać go w innym środowisku. Amarok jest częścią KDE nawet jeśli posiada inny plan wydań. Lider projektu, Mark Kretschmann, mówi:

Jeśli Amarok przekona ludzi do używania technik KDE to świetnie. Jeśli jednak chcą oni używać go pod innymi środowiskami lub systemami takimi jak GNOME lub Mac OS X to także dobrze."

Od kiedy pojawiła się możliwość uruchamiania KDE na platformach innych niż X11, należy rozróżnić KDE dla X11 i KDE dla Maca. Za zgodą developerów projektu mam zamiar używać następującego nazewnictwa: KDE/X11 odnosi się do Aplikacji KDE na X11, Środowiska Uruchomieniowego na X11 i KDE Workspace na X11. Podobnie KDE/Mac będzie się odnosiło do Aplikacji KDE na Macach i Środowiska Uruchomieniowego na Macach (na systach Mac nie jest wymagane KDE Workspace, dlatego też nie jest ono tutaj wymienione). W systemie Windows jest podobnie. Należy podkreślić, że różnice te są spowodowane różnicami funkcjonalności poszczególnych systemów i większa część kodu źródłowego jest identyczna -- nie ma wydzielonych różnych gałęzi kodu dla poszczególnych platform.

Nowe techniki wprowadzane w KDE 4, takie jak Phonon i Solid pozwolą na ułatwienie przenośności oprogramowania, gdyż integracja z systemem będzie odbywała się na poziomie bibliotek. Aplikcje KDE nie muszą być świadome różnic na poszczególnych systemach.

[edytuj] Czym jest KDE/Mac?

KDE/Mac jest kolekcją aplikacji KDE, które mogą działać natywnie na systemach Mac, wraz z wszystkimi niezbędnymi bibliotekami i technikami. Pomiędzy KDE/X11 i KDE/Mac nie występują poważniejsze różnice. Najbardziej zauważalną cechą KDE/Mac jest to, że nie występują tu elementy KDE Workspace takie jak KWin i Plasma. Jest to spowodowane tym, że w systemie Mac OS X istnieją już odpowiedniki KWin i Plasma i portowanie ich nie pozwoliłoby na bliższą integrację aplikacji KDE z istniejącymi aplikacjami macowymi. Postanowiono, że KDE/X11 Workspace nie będzie portowana dla Maca.

Od początków KDE wszystkie aplikacje były projektowane tak, aby mogły koegzystować z praktycznie każdym środowiskiem uniksowym. Początkowo onaczało to głównie Window Makera, a potem GNOME i Enlightenment. Aplikcje KDE wykorzystują powszechne standardy (na przykład tymi z FreeDesktop.org), umiejętność współdzielenia schowka systemowego, ikon tacce systemowej, itp. Teraz dzięki możliowściom Qt 4 cechy te będą dostępne także dla systemów nie wykorzystujących środowiska X11 jak na przykład Mac.

Już wcześniej aplikacje KDE można było uruchamiać na systemach Mac OS wykorzystując Apple X11 wbudowne w system OS X, lecz aplikacje te poprzez wykorzystanie Qt/X11 wyglądały identycznie jak normalne KDE/X11. Ich działanie było zasługą projektu Fink. Jeśli jesteś zainteresowny uruchamianiem innych programów UNIXowych na Mac OS X warto zainteresować się pracami tego projektu.

(Była także freewareowa wersja Qt/Mac która pozwalała na pewne eksperymenty z KDE/Mac z wykorzystaniem linii KDE 3.x, jednak częściej wykorzystwaną metodą było użycie wersji KDE/X11 z projektu Fink ze względu na jego większą stabilność.)

Poniżej znajduje się zrzut ekranu z aplikacji KDE z KDE 3.5 pracującej na systemie Mac z wykorzystaniem projektu Fink.

Ponieważ aplikacje te działały na Qt/X11 całe środowisko się uruchamiało, jednak nie posiadało prawie żadnej integracji z systemem.

W KDE 4 uzyskano znaczny postęp w posortowaniu na systemy Mac -- głównie dzięki wykorzystaniu Qt 4 oraz dzieki nowemu systemowi kompilacji opartemu na CMake. Aplikacje KDE/Mac są przygotowane jako standardowe pliki .dmg (pliki instalacyjne w MacOS) i są dostęne na stronie projektu KDE/Mac. Dzięki doskonałej pracy KDE/Mac guru Benjamina Reed (a.k.a. RangerRick) pakiety te są najłatwiejszym sposobem instalacji KDE. Aby uzyskać pomoc zapraszamy na kanał IRCowy #kde-darwin na serwerze irc.freenode.org. Aktualna wersja KDE 4 to pre-alpha, dlatego też może nie działać zbyt stabilnie :)

Po zainstalowaniu pakietów KDE aplikacje KDE/Mac można uruchamiać za pomocą OS X Finder, tak ja na zrzucie ekranu:

Jak widać dla Mac OSa dostępna jest już dość duża liczba aplikacji. Ponieważ jest to wersja rozwojowa wiele rzeczy może jeszcze nie działać (jak na przykład aplikacje korzystające z SSL). Część funkcji nie działa także w KDE/X11 lecz na pewno zostanie to poprawione przed wydaniem stabilnego KDE 4.

W tym samym czasie trwają też prace nad integracją KDE/Mac z systemem. Dla przykładu schowek systemowy już działa. Działają także sktóty klawiaturowe. Niektóre rzeczy, jak na przykład technika "przeciągnij i upuść" nie są jescze dopracowane. Deweloperzy KDE/Mac czekają na programistów obeznanych w KDE i Mac OS, ponieważ zostało jeszcze dużo pracy nad takimi właśnie szczegółami.

[edytuj] Zrzuty ekranu KDE/Mac

A teraz coś na co wszyscy zapewne czekali: zrzuty ekranu z KDE 4 na MacOS. Część z tych aplikacji na pewno przyda się użytkownikom Maców.

W pierwszym numerze cyklu Droga do KDE 4 prezentowałem wsparcie dla SVG (wersja polska). Na poniższym zrzucie ekranu przedstawiona jest gra Shisen Sho działająca na MacOS i wykorzystująca grafiki SVG przygotowane dla KMahjongg.

Jedną z większych niewiadomych ostatnich tygodni było to, czy KOffice będzie działał na innych platformach. Miło mi poinformoać, że KWord, KSpread oraz pozostałe części pakietu powinny działać na KDE/Mac. W deweloperskiej wersji, którą testowałem KWord sprawował się lepiej niż ten na KDE/X11 z poprzedniego tygodnia (wersja polska. Dodatkowo testowałem też inne aplikacje KOffica. Poniżej zrzut ekranu z kreatora KSpread i okienka wyboru plików na MacOS.

Warto też zauważyć ikonę KSpreada w docku OS X. Wcześniej z wykorzystaniem Finka nie było możliwości, aby ikona pokazywała się w doku (ikona na lewo od KSpread pochodzi z kded, jednego z procesów KDE działającego w tle, w wersji finalnej będzie ona prawdopodobnie ukrywana).

Oczywiście podstawowym pytaniem jest: Czy działa Konqueror? Tak. Wersja Konkuerora w KDE 4 jest jak na razie tylko portem z KDE 3.5, ale biblioteki takie jak KHTML zyskały wiele poprawek i ulepszeń. Na Macu, ze względu na style systemu OS X możemy teraz uzyskać wycentrowany pasek kart:

Niestety pakiet KDE Graphics nie został załączony do aktualnego snapshotu, więc nie mogę go zaprezentować.

Poniżej przedstawione są dwie aplikacje z projektu KDE-Edu: Kalzium i KStars. Nowości w KDE-Edu przedstawię w którymś z kolejnych artykułów... aktualnie najważniejsze jest to, że te znakomite aplikacje będą działały pod KDE/Mac.

I to byłoby tyle w tym artykule.

Kiedy przygotowywałem ten artykuł zauważyłem, że część użytkowników niechętnie podchodzi do udostępniania KDE na platformy niewolne. KDE może jednak na tym dużo zyskać: przyciągnąć programistów, upowszechniać otwarte standardy. Jest wiele programistów piszących dla Mac i Windows i jest też wiele ciekawych aplikacji, które mogą czerpać korzyści z KDE. Najlepszym przykładem może być KHTML/WebKit. Jeśli wzrośnie liczba użytkowników przeglądarek opartych na KHTML wymusi to na twórcach stron internetowych akceptację standardów, co oznacza, że więcej stron będzie poprawnie działało w Konquerorze. Podobna sytuacja wystepuje w przypadku formatu OpenDocument i wolnych systemów pracy grupowej jak KOffice i Kontact.